Phân tích vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh quan hệ xã hội

Phân tích vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh quan hệ xã hội (cách 1)

Pháp luật không sinh ra quan hệ xã hội nhưng là phương tiện không thể thiếu và luôn là công cụ có hiệu quả nhất để điều tiết và định hướng cho sự phát triển của các quan hệ xã hội thông qua việc quy định quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể tham gia.

Pháp luật tạo ra hành lang pháp lý, khuôn khổ cho các quan hệ xã hội vận hành.

Pháp luật giúp các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ xã hội nắm bắt được những hành vi nào là hợp pháp, được khuyến khích, hành vi nào là bất hợp pháp cần được ngăn chặn và loại bỏ, hành vi nào là bắt buộc phải thực hiện.

Pháp luật củng cố và tăng cường các xu hướng phát triển tích cực của các quan hệ xã hội, ngăn ngừa, loại bỏ những xu hướng phát triển tiêu cực.

Pháp luật ghi nhận sự tồn tại của các quan hệ xã hội phù hợp với mục đích, định hướng của nhà nước, tạo lập môi trường pháp lý thuận lợi cho sự phát triển và bảo vệ sự tồn tại của những quan hệ xã hội đó.

Pháp luật hạn chế và loại bỏ những quan hệ xã hội lạc hậu, kĩm hãm sự phát triển của đời sống xã hội, trái với mục đích, định hướng của nhà nước.

Vai trò của pháp luật càng được thể hiện rõ khi có sự thay đổi lớn trong đời sống xã hội. Dưới sự điều chỉnh của pháp luật, những yếu tố mới tích cực tiến bộ sẽ được khẳng định nhờ đó sự tồn tại của chúng trở nên chính thức và chắc chắn không thể đảo ngược.

Phân tích vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh quan hệ xã hội
Phân tích vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh quan hệ xã hội

Phân tích vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh quan hệ xã hội (cách 2)

Định nghĩa:

Pháp luật là hệ thống những quy tắc xử sự chung do nhà nước đặt ra, thừa nhận và bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội theo mục đích và định hướng của nhà nước.

Điều chỉnh quan hệ xã hội là sử dụng các công cụ tác động lên các quan hệ xã hội, làm cho chúng thay đổi và phát triển theo những mục đích, định hướng nhất định, nhằm duy trì và bảo vệ trật tự xã hội.

Phân tích:

Pháp luật được xem như một phương thức hữu hiệu để điều chỉnh và định hướng sự phát triển của các quan hệ xã hội. Nếu cuộc sống là một dòng chảy tự nhiên thì pháp luật là “bờ”, bờ có vai trò định hướng dòng chảy, sao cho dòng chảy không tràn lan, tùy tiện; bờ đi theo dòng chảy, “lựa” theo dòng chảy cũng không thể bắt dòng chảy đi trái quy luật của chính nó.

Vai trò định hướng của pháp luật dựa trên cơ sở quy luật vận động, phát triển khách quan của các quan hệ xã hội.

Vai trò được thể hiện ở các điểm sau:

1. Pháp luật là giới hạn cần thiết mà nhà nước quy định để mọi người có thể ứng xử tự do trong một khuôn khổ nhất định. => thiết lập trật tự cho các quan hệ xã hội.

2. Pháp luật củng cố, tăng cường, ghi nhận, bảo vệ sự tồn tại và tạo sự phát triển thuận lợi các xu hướng tích cực của quan hệ xã hội; ngăn ngừa, loại bỏ những xu hướng phát triển tiêu cực, lạc hậu, trái định hướng nhà nước.

3. Nhờ có pháp luật: các chủ thể biết được hành vi nào là hợp pháp/không hợp pháp, hành vi nào bắt buộc/khuyến khích thực hiện,…

4. Trong bối cảnh có sự thay đổi lớn của xã hội: Cách mạng xã hội (những yếu tố mới thì bị phản đối; những cái cũ đã lạc hậu, lỗi thời thì chưa mất hẳn). Pháp luật là phương thức hữu hiệu nhất để điều tiết các trạng thái xã hội và các quan hệ xã hội nảy sinh từ chính biến động đó.

5. Nhờ có pháp luật: việc điều chỉnh quan hệ xã hội mang tính bao quát, bắt buộc chung, có sự thống nhất, hệ thống và được đảm bảo thực thi hiệu quả, nghiêm chỉnh do các ưu thế của pháp luật so với các công cụ điều chỉnh quan hệ xã hội khác:

– Pháp luật có phạm vi tác động rộng lớn nhất: bao trùm toàn bộ xã hội;

– Pháp luật có tính bắt buộc, được nhà nước tổ chức thực hiện và bảo đảm thực hiện bằng nhiều biện pháp khác nhau (có thể cưỡng chế);

– Pháp luật có hình thức xác định chặt chẽ nhất;

– Pháp luật dễ thích ứng với điều kiện thực tế của đời sống xã hội.

Bài viết liên quan:

Vai trò của pháp luật trong bảo đảm quyền con người

Vai trò của pháp luật trong tổ chức và hoạt động bộ máy nhà nước

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập luathonglinh về Phân tích vai trò của pháp luật trong việc điều chỉnh quan hệ xã hội. Liên hệ luật sư để được tư vấn trực tiếp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *