Sự liên kết trong mô hình tập đoàn kinh tế, tổng công ty

Bài viết phân tích chi tiết Sự liên kết trong mô hình tập đoàn kinh tế, tổng công ty

Thứ nhất, trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty liên kết vốn là hình thức liên kết chủ yếu trong các tập đoàn kinh tế, tổng công ty tại Việt Nam. Liên kết vốn trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty được hình thành từ quá trình đầu tư của công ty này nhằm sở hữu cổ phần, phần vốn góp trong công ty khác. Hoạt động đầu tư bao gồm góp vốn thành lập công ty, mua, nhận chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp trong công ty. Liên kết vốn thường mang tính chi phối mạnh và là liên kết chủ yếu của mô hình công ty mẹ – công ty con trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty.

Thứ hai, liên kết về quyền sở hữu công nghiệp trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty. Có hai hình thức liên kết quyền sở hữu công nghiệp trong tập đoàn kinh tế: liên kết giữa các đồng sở hữu chung quyền sở hữu công nghiệp;  liên kết giữa công ty sở hữu quyễn sở hữu công nghiệp và công ty được chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp. Liên kết giữa các đồng sở hữu chung quyền sở hữu công nghiệp được hình thành khi các công ty cùng nhau thực hiện việc nghiên cứu thành công, các công ty cùng nhau đăng kí và thực hiện các hoạt động pháp lí nhằm bảo vệ quyền hữu công nghiệp. Giữa các công ty hình thành mối quan hệ chặt chẽ để cùng nhau thụ hưởng những lợi ích từ quyền sở hữu công nghiệp và xây dựng cơ chế để bào vệ quyền sở hữu công nghiệp đó. Liên kết giữa công ty sở hữu quyền sở hữu công nghiệp và công ty nhận chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp được hình thành trên cơ sở hợp đồng chuyển giao đối tượng quyền sở hữu công nghiệp.

Thứ ba, liên kết về thị trường trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty. Liên kết thị trường trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa các công ty độc lập nằm trong các khẩu trong quá trình sản xuất (theo chiều dọc) và trên cùng thị trường liên quan (theo chiều ngang). Liên kết thị trường trong tập đoàn kinh tế, tổng công tỉ có tính bền vững, lâu dài, các công ty trong liên kết hoạt động kinh doanh độc lập nhưng vẫn tuân thủ những lợi ích chung của toàn bộ tập đoàn. Trong liên kết có công ty giữ quyền chi phối, công ty này thực hiện việc phân chia thị trường cho các công ty còn lại trong liên kết.

Thứ tư, liên kết kinh doanh tạo thành tổ hợp kinh doanh trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty. Hình thức liên kết kinh doanh tạo thành tổ hợp là hình thức liên kết giữa các công ty về nhãn hiệu, về địa điểm kinh doanh để tạo thành một sản phẩm hoặc một hệ thống cung cấp dịch vụ. Những liên kết kinh doanh tạo thành tổ hợp đòi hỏi mức độ phức tạp và bền vững trong liên kết. Đây không phải dạng liên kết theo vụ việc, mà sự liên kết ở đây có tính chất lâu dài, quyền lợi của các bên bị chi phối lẫn nhau, từ đó tạo nên tính ổn định và bền vững của liên kết.

Sự liên kết trong mô hình tập đoàn kinh tế, tổng công ty
Sự liên kết trong mô hình tập đoàn kinh tế, tổng công ty

Thứ năm, một số hình thức liên kết khác trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty:

  • Liên kết thông qua quyền khai thác tài nguyên, công ty mẹ trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty được nhà nước cấp giấy phép khai thác tài nguyên, công tỉ mẹ giao cho các công ty con kí kết hợp đồng nhận thầu khai thác cho công ty mẹ. Công ty mẹ sử dụng quyền khai thác tài nguyên để chi phối hoạt động của công ty con.
  • Liên kết thông qua việc công ty mẹ nắm giữ thị trường của công ty thành viên, công ty mẹ trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty nắm giữ hầu như toàn bộ thị trường của công ty con. Theo đó, hầu hết những sản phẩm dịch vụ của công ty con cung ứng đều ứmg cho công ty cung ứng cho công ty mẹ.

Tập đoàn kinh tế, tổng công ty không phải một doanh nghiệp, không có tư cách pháp nhân và không phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp. Do đó, các mệnh lệnh hành chính không được sử dụng trong điều hành các tập đoàn kinh tế, tổng công ty. Các doanh nghiệp là thành viên của tập đoàn kinh tế, tổng công ty phải có tư cách pháp nhân độc lập, có cơ quan quyền lực cao nhất (Hội đồng thành viên hay Đại hội cổ đông). Chủ tịch Hội đóng thành viên, Hội đồng quản trị các công ty trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty tập hợp lại thành Hội đồng Chủ tịch tập đoàn, tổng công ty dựa trên thỏa thuận giữa các thành viên của tập đoàn, tổng công ty. Hội đồng Chủ tịch bầu ra Chủ tịch tập đoàn, tổng công ty. Hội đồng Chủ tịch không thực hiện chức năng điều hành cụ thể đối với quá trình sản xuất, kinh doanh và tổ chức của các công ty thành viên, do đó, không có chức danh Tổng giám đốc tập đoàn, tổng công ty.

Tập đoàn kinh tế, tổng công ty chia thành tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước và tập đoàn kinh tế, tổng công ty tư nhân. Trong mỗi mô hình, có sự liên kết khác nhau.

Trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước bao gồm công ty mẹ (doanh nghiệp cấp I), công ty con của công ty mẹ (doanh nghiệp cấp II), công ty con của doanh nghiệp cấp II và các cấp tiếp theo, trong đó:

– Công ty mẹ là doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và nằm dưới sự chi phối của Chính phủ.

– Các doanh nghiệp cấp hai sẽ do công ty mẹ chi phối, doanh nghiệp cấp hai có thể được tổ chức dưới các hình thức: công ty cổ phần, công ty TNHH, TCT theo hình thức công ty mẹ – công ty con, công ty liên doanh, công ty con ở nước ngoài.

Các doanh nghiệp liên kết của tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước gồm: doanh nghiệp có vốn góp dưới mức chi phối của công ty mẹ và của công ty con; doanh nghiệp không có vốn góp của công ty mẹ và của công ty con, tự nguyện tham gia liên kết dưới hình thức hợp đồng liên kết hoặc không có hợp đồng liên kết nhưng có mối quan hệ gắn bó lâu dài về lợi ích kinh tế, công nghệ, thị các dịch vụ kinh doanh khác với công ty mẹ hoặc doanh nghiệp thành viên trong tập đoàn, tổng công ty.

Công ty mẹ và các doanh nghiệp thành viên tổng công ty, tập đoàn kinh tế nhà nước có tư cách pháp nhân; có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản, phần vốn của mình theo quy định của pháp luật và theo thỏa thuận chung của tập đoàn, tổng công ty. Nhà nước là chủ sở hữu vốn nhà nước trực tiếp đầu tư vào công ty mẹ. Công ty mẹ là chủ sở hữu vốn nhà nước tại các công ty con, các doanh nghiệp liên kết.

Trong tập đoàn kinh tế, tổng công ty tư nhân hoạt động theo mô hình công ty mẹ, công ty con. Pháp luật về doanh nghiệp không quy định về mô hình quản trị tập đoàn, tổng công ty, mà trên cơ sở được tôn trọng quyền tự do xây dựng cơ cấu tổ chức tập đoàn kinh tế, tổng công ty của nhà đầu tư. Tùy thuộc vào nhu cầu quân lí, tập đoàn kinh tế, tổng công ty tư nhân tự xây dựng mô hình quản trị cho phù hợp.

Tập đoàn kinh tế, tổng công ty tư nhân hình thành trên cơ sở tập hợp, liên kết thông qua đầu tư, góp vốn, sáp nhập, mua lại, tổ chức lại hoặc các hình thức liên kết khác; gắn bó lâu dài với nhau về lợi ích kinh tế, công nghệ, thị trường và các dịch vụ kinh doanh khác; và được tạo thành tổ hợp kinh doanh có từ hai cấp doanh nghiệp trở lên dưới hình thức công ty mẹ – công ty con.

Bài viết liên quan:

Nhóm công ty là gì? Phân tích các khái niệm mô hình nhóm công ty

Phân tích sự liên kết trong mô hình nhóm công ty

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập luathonglinh về Sự liên kết trong mô hình tập đoàn kinh tế, tổng công ty. Liên hệ luật sư để được tư vấn trực tiếp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *