Nguyên nhân của việc áp dụng tập quán trong pháp luật Dân sự

Khái niệm áp dụng tập quán

Tập quán là thuật ngữ được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau.

Dưới góc độ ngôn ngữ, tập quán là một thói quen được hình thành lâu đời được mọi người tuân theo. Là những quy tắc xử sự được hình thành một cách tự phát lâu ngày trong đời sống, xã hội và được chủ thể thừa nhận là quy tắc ứng xử chung.

Dưới góc độ pháp lý, tập quán là thói quen đã thành nếp trong đời sống, xã hội, trong sản xuất và trong sinh hoạt thường ngày, được cộng đồng có tập quán đó làm theo như một quy ước chung của cộng đồng.

Trong BLDS 2015 thuật ngữ “tập quán” được định nghĩa tại khoản 1 Điều 5, theo đó: “Tập quán là quy tắc xử sự có nội dung rõ ràng để xác định quyền, nghĩa vụ của cá nhân, pháp nhân trong quan hệ dân sự cụ thể, được hình thành và lặp đi lặp lại nhiều lần trong một thời gian dài, được thừa nhận và áp dụng rộng rãi trong một vùng, miền, dân tộc, cộng đồng dân cư hoặc trong một lĩnh vực dân sự”.

Áp dụng tập quán là sự dụng các xử sự được cộng đồng địa phương, dân tộc thừa nhận như là chuẩn mực ứng xử đối với các thành viên trong cộng đồng dân tộc, địa phương đó. Ví dụ: việc áp dụng các đơn vị đo lường giạ lúa, chục lúa ở miền Nam; chia thịt thú rừng ở các vùng dân tộc…

Nguyên nhân của việc áp dụng tập quán trong pháp luật Dân sự
Nguyên nhân của việc áp dụng tập quán trong pháp luật Dân sự

Nguyên nhân của việc áp dụng tập quán trong pháp luật Dân sự

 Pháp luật Dân sự áp dụng tập quán nhằm để giải quyết ba vấn đề sau:

Thứ nhất, Luật Dân sự điều chỉnh các quan hệ đa dạng, phức tạp về nhiều phương diện: chủ thể, khách thể, nội dung, hơn nữa những quan hệ này không những phát triển cùng với sự phát triển của xã hội nói chung và khoa học kĩ thuật nói riêng các quan hệ xã hội thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Dân sự cũng không ngừng biến đổi. Vì vậy, khi ban hành các văn bản pháp luật, các nhà làm luật không thể dự liệu hết những biến đổi này để có thể điều chỉnh chúng bằng các quy phạm pháp luật. Chính điều này đã tạo ra “lỗ hổng” trong pháp luật dân sự.

Thứ hai, trên thực tế các quy định của pháp luật tồn tại ở dạng tĩnh tương đối thức là chỉ thay đổi khi bị sửa đổi, nhưng các quan hệ xã hội lại biến đổi không ngừng, Bởi vậy, sẽ tồn tại những trường hợp không có quy phạm pháp luật điều chỉnh một quan hệ xã hội đang tồn tại, ví dụ như không có các quy định về thu mua, về hụi, họ…

Thứ ba, trên lãnh thổ nước ta tồn tại 54 dân tộc khác nhau mà mỗi dân tộc lại có những đặc trưng riêng có của mình trong đó tập quán là một điển hình.

Trong quá trình sinh sống, lao động sản xuất và thiết lập giao dịch dân sự, nhiều chuẩn mực ứng xử của cộng đồng dân cư, của một dân tộc, của một khu vực địa lý nảy sinh và được chấp nhận như một hiện tượng không thể loại bỏ.

Như vậy, để khắc phục hiện tượng nói trên nhằm để các quan hệ xã hội được điều chỉnh bằng pháp luật, BLDS đưa ra nguyên tắc áp dụng áp dụng tập quán (Điều 5 BLDS 2015).

Bài viết liên quan:

Điều kiện áp dụng tập quán trong luật dân sự

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập luathonglinh về Nguyên nhân của việc áp dụng tập quán trong pháp luật Dân sự. Liên hệ luật sư để được tư vấn trực tiếp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *