Phân tích mối quan hệ giữa pháp luật và tập quán (Chi tiết)

Bài viết Phân tích mối quan hệ giữa pháp luật và tập quán (Chi tiết)

Pháp luật là gì? Tập quán là gì?

Pháp luật: là hệ thống quy tắc xử sự chung do nhà nước đặt ra, thừa nhận và bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội theo mục đích và định hướng của nhà nước.

Phong tục tập quán: là những quy tắc xử sự chung hình thành từ thói quen xử sự có tính chất lặp đi lặp lại hằng ngày trong một cộng đồng dân cư nào đó.

Mối quan hệ giữa pháp luật và tập quán

Tác động của pháp luật tới tập quán

Củng cố vai trò, phát huy tác dụng của tập quán khi chúng phù hợp với ý chí của nhà nước và được thừa nhận trong pháp luật.

Pháp luật loại trừ, thanh toán dần các tập quán trái với ý chí của nhà nước, lạc hậu, không phù hợp với tiến trình phát triển của xã hội.

Tác động của tập quán tới pháp luật

Đối với việc hình thành pháp luật: tập quán với ý chí nhà nước thì được thừa nhận trong pháp luật đã góp phần tạo nên pháp luật, trái với ý chí nhà nước sẽ trở thành tiền đề để hình thành những quy phạm thay thế.

Đối với việc thực hiện pháp luật: phù hợp với ý chí của nhà nước sẽ được thừa nhận và góp phần cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh hơn bởi vì đã ngấm vào tiềm thức của nhân dân, trái với ý chí của nhà nước sẽ cản trở việc thực hiện pháp luật trong thực tế.

Phân tích mối quan hệ giữa pháp luật và tập quán (Chi tiết)
Phân tích mối quan hệ giữa pháp luật và tập quán (Chi tiết)

Mở rộng tác động của tập quán với pháp luật

Đối với việc hình thành pháp luật:

Tập quán tốt đẹp luôn là cơ sở hình thành nên những quy định cụ thể trong hệ thống pháp luật.

Thời kỳ kinh tế tiểu nông, tự cung, tự cấp và khép kín (quan hệ xã hội diễn ra trong làng xã một cách phức tạp, chằng chịt), tập quán có ảnh hưởng đến pháp luật một cách mạnh mẽ. Khi ban hành pháp luật, nhà nước phải lựa theo tập quán sao cho phù hợp thì mới có hiệu quả.

Thời kỳ hiện nay, những tập quán phù hợp với ý chí nhà nước sẽ được nhà nước thừa nhận góp phần tạo nên pháp luật (VD: đặt tên con theo họ cha hoặc họ mẹ, các quy luật, nguyên tắc trong mua bán,…). Những tập quán không phù hợp sẽ tạo tiền đề để thay thế chúng, hình thành nên pháp luật mới (VD: đốt pháo, thả đèn trời vào ngày lễ tết…)

Đối với việc thực hiện pháp luật

Những tập quán phù hợp với ý chí nhà nước lại có ưu thế của bản thân nó là gần gũi với đời sống của cộng đồng, đơn giản, cụ thể, thuận theo thói quen lâu đời thì sẽ góp phần giúp pháp luật đó được thực hiện nghiêm chỉnh.

Những tập quán không phù hợp đã trở thành hủ tục hoặc gây ảnh hưởng xấu tới xã hội có thể là nhân tố cảm trở việc thực hiện pháp luật. VD: tảo hôn, cướp dâu,…

Mở rộng ảnh hưởng của pháp luật với tập quán:

Pháp luật thừa nhận sự tồn tại của tập quán; khuyến khích các cộng đồng phát huy vai trò của tập quán trong việc điều chỉnh quan hệ xã hội dưới sự chỉ đạo tư tưởng của pháp luật.

Nhà nước pháp luật hóa các phong tục tập quán (hình thức tập quán pháp) để áp dụng cho chính cộng đồng đó trong các điều kiện, hoàn cảnh cụ thể mà không thể áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật khác. (VD: để xử lý những trường hợp đặc biệt trong cộng đồng dân tộc thiểu số).

Pháp luật củng cố, định hướng sự phát triển, đảm bảo cho tập quán được thực hiện nghiêm chỉnh trên thực tế; giữ gìn, bảo lưu, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Bài viết cùng chủ đề:

So sánh pháp luật và tập quán

Phân tích mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trên đây là tư vấn của Ban biên tập luathonglinh về Phân tích mối quan hệ giữa pháp luật và tập quán (Chi tiết). Liên hệ luật sư để được tư vấn trực tiếp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *