Giao dịch dân sự là gì? Ý nghĩa của giao dịch dân sự

Giao dịch dân sự là gì?

Trong đời sống xã hội, nhiều người hiểu đơn giản giao dịch là sự trao đổi hàng hóa hay tiền để đạt được mục đích cá nhân giữa những cá nhân với nhau. Tuy nhiên với xã hội ngày càng phát triển, sự trao đổi của cải vật chất là một phần thiết yếu tuy nhiên đối tượng quyền và lợi ích khác cũng được chú trọng hơn.

Theo Điều 116 BLDS năm 2015 có định nghĩa về giao dịch dân sự: “Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự ”.

Từ khái niệm trên giao dịch dân sự được quy định tại điều luật này có thế xác định: Hậu quả của việc xác lập giao dịch dân sự là làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của chủ thể trong quan hệ pháp luật dân sự. Giao dịch dân sự là một sự kiện pháp lý dưới dạng hành vi pháp lý (hành vi pháp lý đơn phương hoặc đa phương – một bên hoặc nhiều bên) làm phát sinh hậu quả pháp lý. Giao dịch là hành vi có ý thức của chú thể nhằm đạt được mục đích nhất định, cho nên giao dịch dân sự là hành vi mang tính ý chí của chú thể tham gia giao dịch, với những mục đích và động cơ nhất định.

Trong giao dịch dân sự ý chí và sự thể hiện ý chí của chu thế tham gia giao dịch là vô cùng quan trọng. Ý chí là nguyện vọng, mong muốn chủ quan bên trong của con người mà nội dung của nó được xác định bởi các nhu cầu về sản xuất, tiêu dùng của bản thân họ. Ý chí phải được thể hiện ra bên ngoài dưới một hình thức nhất định đế các chủ thể khác có thể biết được ý chí của chủ thể muốn tham gia đã tham gia vào một giao dịch dân sự cụ thể. Bơi vậy, giao dịch dân sự phải là sự thống nhất giữa ý chí và bày tỏ ý chí. Thiếu sự thống nhất này, giao dịch dân sự có thể bị tuyên bố là vô hiệu hoặc sẽ vô hiệu. Điều này không chỉ đúng với cá nhân mà đúng với cả pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác. Bởi khi xác lập giao dịch dân sự các chủ thể này đều thông qua người đại diện. Người đại diện thể hiện ý chí của pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác trong phạm vi thẩm quyền đại diện.

Giao dịch dân sự là gì? Ý nghĩa của giao dịch dân sự
Giao dịch dân sự là gì? Ý nghĩa của giao dịch dân sự

Ý nghĩa của giao dịch dân sự

Mục đích của giao dịch dân sự là lợi ích mà chủ thể mong muốn đạt được khi xác lập giao dịch đó (Điều 118 BLDS 2015). Mục đích của giao dịch dân sự chính là hậu quà pháp lí sẽ phát sinh từ giao dịch mà các bên mong muốn đạt được khi xác lập giao dịch. Nói cách khác, mục đích ờ đây luôn mang tính pháp lí (mục đích pháp lí). Mục đích pháp lí (mong muốn) đó sè trở thành hiện thực, nếu như các bên trong giao dịch thực hiện đúng nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Ví dụ: Trong hợp đồng mua bán thì mục đích pháp lí của bên mua là sẽ trở thành chú sớ hừu tài sàn mua bán, bên bán A sẽ nhận tiền và chuyền quyền sờ hữu tài sán cho bên mua B. Mục đích pháp lí đó sẽ trở thành hiện thực khi hợp đồng mua bán A tuân thu mọi quy định của pháp luật – bên bán A thực hiện xong nghĩa vụ bàn giao tài sàn mua bán A và bên mua B thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán, khi đó hậu quả pháp lí phát sinh từ giao dịch trủng với mong muốn ban đầu của các bên.

Cũng có những trường hợp hậu qua pháp lí phát sinh không phủ hợp với mong muốn ban đau. Điều đó có thê xày ra do một trong hai nguyên nhân chính. Nguyên nhân thứ nhất là khi giao dịch đó là bất hợp pháp. Ví dụ: Khi người mua đâ mua phái đồ trộm cắp thì không được xác lập quyền sờ hừu mà có nghĩa vụ phai hoàn trá lại cho chu sớ hữu tài sản đó (người bán không phải là chú sở hừu tài sân thì không thể chuyên giao quyền sở hừu tài sân đó cho người mua). Nguyên nhân thứ hai là do chính các bên không tuân thú nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch có hiệu lực. Ví dụ: Sau khi xác lặp giao dịch, bên bán không thực hiện nghĩa vụ bàn giao vật cho nên họ phái chịu trách nhiệm dân sự.

Mục đích pháp lí của giao dịch khác với động cơ xác lập giao dịch. Động cơ xác lập giao dịch dân sự là nguyên nhân thúc đẩy các bên tham gia giao dịch. Động cơ của giao dịch không mang tính pháp lí. Khi xác lập giao dịch, nếu như động cơ không đạt được thì điều đó cũng không làm ảnh hường đen hiệu lực của giao dịch. Mục đích luôn luôn được xác định còn động cơ có thể được xác định hoặc không. Ví dụ: Mua bán nhà ờ – mục đích của người mua là quyền sở hừu nhà, còn động cơ có thểđê ở, có thể đê cho thuê, có thể bán lại… Tuy nhiên, động cơ của giao dịch có thê được các bên thoả thuận và mang ý nghĩa pháp lí. Trong trường họp này động cơ đã trở thành điều khoản của giao dịch, là một bộ phận cấu thành của giao dịch đó. Giao dịch dân sự là cãn cứ phổ biến, thông dụng nhất trong các căn cứ làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự; là phương tiện pháp lí quan trọng nhắt trong giao lưu dân sự, trong việc dịch chuyên tài sản và cung ứng dịch vụ nham đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của tất cả các thành viên trong xâ hội. Trong nền sản xuất hàng hóa theo cơ chế thị trường, thông qua giao dịch dân sự (hợp đồng) các chú thể đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu khác trong đời sống hàng ngày của mình.

Bài viết liên quan:

Hợp đồng gia nhập là gì?

Thiệt hại là gì? Thiệt hại theo quy định BLDS

Trên đây là tư vấn của Ban biên tập luathonglinh về Giao dịch dân sự là gì? Ý nghĩa của giao dịch dân sự. Liên hệ luật sư để được tư vấn trực tiếp miễn phí.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *